Kira Sözleşmesine Kefil Olanlar DİKKAT: El Yazısı Yoksa İcra Borcu Ödemek Zorunda Değilsiniz!

1. Kira sözleşmesinde kefilin geçerli şekilde sorumlu olması için hangi şartlar gereklidir?

Cevap: Kanuna göre kefil olan kişinin; sorumlu olacağı en yüksek tutarı (azami miktar), kefil olduğu tarihi ve müteselsil kefil (borçluyla aynı derecede sorumlu) olduğunu kendi el yazısı ile sözleşmeye yazıp imzalaması gerekir. Sadece matbu (hazır basılı) metnin altına imza atılması kefaleti geçerli kılmaz.

2. Şirkette veya iş yerinde çalışırken patronun zorlamasıyla kira sözleşmesine atılan kefil imzası geçerli midir?

Cevap: İşverenin zorlaması veya işini kaybetme korkusuyla atılan imzalar bir yana, el yazısıyla kanunun aradığı şartlar (tarih, azami miktar ve kefalet türü) yazılmadıysa imza atılmış olsa dahi kefalet sözleşmesi hukuken geçersiz sayılır.

3. Hazır kira sözleşmesini imzaladım ama el yazımla hiçbir şey yazmadım, ev sahibi benden kira alacağını icra yoluyla isteyebilir mi?

Cevap: Hayır, isteyemez. Şekil şartlarına uyulmadan yapılan kefaletleşme geçersiz olduğu için kiralayan (ev veya iş yeri sahibi) kirasını sizden icra takibiyle talep edemez.

4. Kiralayan taraf el yazım olmamasına rağmen hakkımda icra takibi başlatırsa ne yapmalıyım?

Cevap: İcra takibine karşı yasal süresi içerisinde itiraz edebilir veya mahkemede "menfi tespit davası" (borçlu olmadığının tespiti davası) açarak kefalet sözleşmesinin kanuna aykırı ve geçersiz olduğunu ileri sürüp borçtan kurtulabilirsiniz.

5. "Kefalet sözleşmesini noterde imzaladık" denilerek geçersizlik engellenebilir mi?

Cevap: Hayır. Sözleşmenin noterde imzalanmış olması dahi kanunun aradığı el yazısı şartını ortadan kaldırmaz. Noter huzurunda da olsa kefilin sorumlu olduğu azami miktarı ve tarihi kendi el yazısıyla belirtmiş olması gerekir.

6. Üzerinden zaman geçmesine rağmen itiraz etmemiş olmam kefaleti kabul ettiğim (onayladığım) anlamına gelir mi?

Cevap: Hayır, gelmez. Şekil eksikliği nedeniyle geçersiz olan bir kefalet sözleşmesi zaman geçse bile sonradan "onanmış" veya geçerli hale gelmiş sayılmaz. Geçersizlik her zaman ileri sürülebilir.

7. Müteselsil kefil (borçtan doğrudan sorumlu kefil) olmak için el yazısıyla ne yazılmalıdır?

Cevap: Kefilin sözleşmeye kendi el yazısıyla "Şu tarihten itibaren en fazla X TL tutarla müteselsil kefil olarak sorumluyum" şeklinde açık bir ifade yazması ve altını imzalaması şarttır.

8. Geçersiz kefalete dayanarak icra takibi yapan mülk sahibinden tazminat alabilir miyim?

Cevap: Mülk sahibi sözleşmedeki imzaya dayanarak icra takibi başlattığı için kural olarak hemen "kötü niyetli" sayılmaz. Mahkeme mülk sahibinin kötü niyetli olduğuna kanaat getirmezse kötü niyet tazminatı talebini reddeder ancak kefili borçtan tamamen kurtarır.

9. Kefalet nedeniyle hakkımda açılan veya açacağım dava ne kadar sürer?

Cevap: Borçsuzluğun tespiti (menfi tespit) davaları yerel mahkeme, istinaf ve Yargıtay süreçleriyle birlikte ortalama 1 ila 2,5 yıl arasında sonuçlanmaktadır.

10. Ev veya iş yeri kiralarken kefil olacak kişilerin mahkemelik olmamak için nelere dikkat etmesi gerekir?

Cevap: Kefil olacağınız tutarı ve tarihi mutlaka sınırlandırarak kendi el yazınızla yazmalısınız. Eğer bir sözleşmeye basılı metin üzerinden imza atıyorsanız ve el yazınızla limit belirtmediyseniz, ileride doğacak devasa borçlardan kanuni şekil noksanlığı sebebiyle sorumlu tutulamayacağınızı bilmelisiniz.

3. Hukuk Dairesi         2024/1358 E.  ,  2025/966 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk DairesiSAYISI : 2021/2782 E., 2024/102 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 7. Sulh Hukuk MahkemesiSAYISI : 2020/571 E., 2021/841 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacılar vekili; davalı ile dava dışı ..... Tic. A.Ş. (...) arasında imzalanan 01.06.2015 başlangıç tarihli kira sözleşmesine dayalı olarak kira alacaklarının tahsili amacı ile icra takibi başlatıldığını, davacıların müşterek müteselsil kefillik iddiasıyla borçlu olarak gösterildiğini, geçerli bir kefalet olmadığını, davacıların şirket bünyesinde ücretli olarak çalışan kişiler olduğunu, kefalet verme iradelerinin söz konusu olmadığını, işveren konumundaki kiracı şirket yetkililerinin zorlaması sonucu işlerini kaybedecekleri endişesi ile sözleşmeye imza attıklarını ileri sürerek; takip dolayısıyla borçlu olmadıklarının tespitine ve davalı aleyhine kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili; idareye ait vakıf iş hanının 27.05.2015 tarihli kira sözleşmesi ile ... şirketine kiraya verildiğini, davacıların müştereken ve müteselsilen kefil olduğunu, 01.06.2015 - 30.04.2016 tarihleri arasındaki 11 aylık döneme ilişkin olarak kira borcunun ödenmediğini, davacıların sözleşmeye herhangi bir itirazda bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; vakıf iş hanı nitelikli taşınmazın 01.06.2015 başlangıç tarihli ve 3 yıl süreli kira sözleşmesi ile ...'ya kiraya verildiği, sözleşmede davacıların müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatı ile imzaları bulunduğu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 583/1 maddesinde "Kefalet sözleşmesi yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz. Kefilin sorumlu olduğu azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olması durumunda, bu sıfatla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girdiğini kefalet sözleşmesinde kendi el yazısı ile belirtmesi şarttır." düzenlemesine yer verildiği, hükümde öngörülen şekle aykırı düzenlenen kefalet sözleşmesinin geçerli olmadığı, davalının takipte kötü niyetli olduğundan da bahsedilemeyeceği gerekçesiyle; davanın kabulü ile davacıların takip dolayısıyla davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, kötü niyet tazminatı talebinin reddinekarar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.IV. İSTİNAFBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davaya konu kira sözleşmesinde, kefalet sözleşmesi, kefilin sorumlu olduğu miktar, kefalet tarihine ilişkin açıklamaların kefillerin el yazısı ile belirtilmediği, bu durumda Kanunda öngörülen şekil şartlarına uyulmadan yapılan kefalet sözleşmesi geçersiz olduğundan davanın kabulüne karar verilmesinde bir hata bulunmadığı gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı vekili, davacıların sözleşmeyi noterde özgür iradeleri ile imzaladıklarını, davacıların 1 yıl içinde sözleşme ile bağlı olmadıklarını bildirmediklerini, kefalet sözleşmesini onamış sayılmaları gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.B. Gerekçe ve DeğerlendirmeUyuşmazlık, kira sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan icra takibi dolayısıyla kefillerinin borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, davacılar aleyhine kira sözleşmesine kefil olduklarından bahisle icra takibi başlatılmış ise de, TBK m.583'te öngörülen şekilde yapılmayan kefalet sözleşmesinin geçersiz olmasına, bu nedenle sözleşmenin onanmış sayılmasının söz konusu olmayacağının anlaşılmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,Harçtan muaf olan davalıdan peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,19.02.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.