top of page
Law_edited.jpg
Karagül ve Yıldırım Hukuki Danışmanlık
  • Whatsapp
  • Instagram
  • LinkedIn

Eski Kiracıyla Yeni Sözleşme İmzalayan Ev Sahibi Rayiç Bedelden Kira Artış Davası Açabilir Mi?

9 Kas
6 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 6 gün önce

1. Yıllardır oturan kiracıma karşı ne zaman piyasa rayicine (güncel emsal kiralara) göre kira tespit davası açabilirim?

Cevap: Türk Borçlar Kanunu'na göre, bir kira sözleşmesinde 5 yıl dolduktan sonra (6. yıldan itibaren) ev sahibi veya iş yeri sahibi, kiranın piyasa rayiçlerine ve emsal bedellere göre yeniden belirlenmesi için kira tespit davası açabilir.


2. Kiracımla 10 yıldır devam eden ilişkimizde 2 yıl önce yeni bir kira sözleşmesi imzaladık. 5 yıllık süre sıfırlanır mı?

Cevap: Hayır, 5 yıllık süre otomatik olarak sıfırlanmaz. Yargıtay kararlarına göre, taraflar arasındaki kiracılık ilişkisi kesintisiz devam ediyorsa ve ara dönemde imzalanan yeni sözleşme sadece miktar güncellemesi/prosedür niteliğindeyse, toplam kiracılık süresi esas alınır.


3. Yenilenen sözleşmede yazan kira bedeli 5 yıl şartını nasıl etkiler?

Cevap: Eğer 2-3 yıl önce imzalanan yeni sözleşmedeki kira bedeli, o günkü piyasa/emsal rayiçlerini yansıtmıyorsa (sembolik veya düşük kaldıysa), 5 yılın dolması beklenmeden ilk sözleşmenin başlangıcından itibaren geçen süreler dikkate alınarak hakkaniyete göre kira tespiti yapılabilir.


4. Kiracımın 15 yıllık kiracı olduğunu gösteren ilk sözleşmeyi dava dilekçesine eklemeyi unuttuysam ne olur?

Cevap: Dava dilekçesinde "Kiracım 15 yıldır oturmaktadır" ifadesini kullandıysanız, ilgili ilk sözleşmeyi veya delilleri yargılama aşamasında sunabilirsiniz. Hâkimin "davayı aydınlatma görevi" kapsamında bu belirsizliği araştırması ve sunduğunuz delilleri değerlendirmesi zorunludur.


5. Kira tespit davası açmak için kiracıya önceden ihtarname çekmek şart mıdır?

Cevap: Eğer mevcut kira sözleşmenizde "yeni dönemde kira bedeli artırılacaktır" şeklinde bir artış şartı varsa ihtarname çekilmeden de yeni dönemin sonuna kadar dava açılabilir. Ancak sözleşmede artış maddesi yoksa, yeni dönemin başlangıcından en geç 30 gün önce kiracıya yazılı ihtar çekilmesi veya davanın açılması gerekir.


6. Hak ve nesafet indirimi nedir? Mahkeme piyasa rayicini aynen kabul eder mi?

Cevap: Mahkeme, bilirkişi raporu ile taşınmazın emsal/piyasa rayiç değerini belirler. Ancak kiracının eski kiracı olması ve düzenli ödeme yapması göz önünde bulundurularak, tespit edilen rayiç bedelden hâkim takdirine göre belirli bir oranda (genellikle %10-%20 arası) hakkaniyet (hak ve nesafet) indirimi uygulanır.


7. Ev sahibi ile kiracı arasındaki kira tespit davası ne kadar sürer?

Cevap: Mahkemelerin yoğunluğuna, bilirkişi raporuna ve istinaf/temyiz süreçlerine bağlı olarak kira tespit davaları ilk derece mahkemesinde ortalama 1 ila 2 yıl arasında sonuçlanabilmektedir.


8. Dava devam ederken kiracı hangi kira bedelini ödemeye devam eder?

Cevap: Mahkeme kesinleşmiş bir karar verene kadar kiracı, eski sözleşmedeki yasal artış oranına (TÜFE artışına) göre kira ödemeye devam eder. Dava bittikten ve karar kesinleştikten sonra aradaki fark toplu olarak kiracıdan tahsil edilir.


9. İş yerleri (dükkan/büro) için de aynı 5 yıl kuralı geçerli midir?

Cevap: Evet. Konut ve çatılı iş yeri kiralarında 5 yıllık süre tamamlandıktan sonra emsal rayiçlere göre kira tespiti istenebilir.


10. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin bu karardaki net mesajı nedir?

Cevap: Yargıtay; "Eski kiracı ile süreç içinde imzalanan yeni sözleşmeler kural olarak yenileme sözleşmesidir. Mahkemeler 5 yıl dolmadı diyerek davayı kestirip atamaz; yenilenen sözleşmedeki kiranın o tarihteki emsallere uygun olup olmadığını inceleyerek gerçek kiracılık süresine göre karar vermek zorundadır" demektedir.


-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


BU YAZI VE SORU-CEVAPLAR GENEL BİLGİLENDİRME AMACIYLA HAZIRLANMIŞ OLUP HUKUKİ DANIŞMANLIK NİTELİĞİ TAŞIMAZ. MEVZUAT DEĞİŞİKLİKLERİ VE YARGI UYGULAMASINDAKİ FARKLILIKLAR NEDENİYLE İÇERİK GÜNCELLİĞİNİ YİTİREBİLİR. SOMUT OLAYINIZA İLİŞKİN HUKUKİ DEĞERLENDİRME İÇİN İLETİŞİM NUMARASI SAYFADA YER ALAN AVUKATLA İRTİBATA GEÇEBİLİRSİNİZ. YUKARIDAKİ SORU-CEVAPLARA İLİŞKİN EMSAL MAHKEME KARARI AŞAĞIDA YER ALMAKTADIR.


-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


3. Hukuk Dairesi         2025/3450 E.  ,  2026/1141 K.


"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk DairesiSAYISI : 2022/2670 E., 2025/1514 K.İLK DERECE MAHKEMESİ: ... Sulh Hukuk MahkemesiSAYISI : 2021/... E., 2022/304 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili; davalının 2005 yılından beri kiracı olduğu dava konusu taşınmazda aylık net 22.310,00 TL kira ödemekte olduğunu, bu bedelin emsallerinin çok altında kaldığını, taşınmazın bulunduğu mahalde de büyük değişiklikler meydana gelmesi nedeniyle rayiç kira bedellerinin çok arttığını, dönem dönem kira kontratı yenilemeleri yapılmış ise de davalının kiralananı kullanımının kesintisiz olarak devam ettiğini ileri sürerek; 01.05.2021 tarihinden itibaren aylık kira bedelinin net 39.000.00 TL olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili, süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 344. maddesine dayalı kira bedelinin tespiti davası olduğu, taraflar arasında en son yenilenen 01.05.2018 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesinin imzalandığı, sözleşmenin üzerinden dava tarihi itibarıyla henüz beş yıllık sürenin geçmemiş olması nedeniyle hak ve nesafete göre belirleme yapılamayacağı, bu nedenle sözleşmedeki hükümlerin uygulanması gerektiği gerekçesiyle; kira sözleşmesindeki artış şartına göre hesaplama yapılması için alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne, 01.05.2021 tarihinden itibaren dava konusu 445 numaralı iş yerine ait ödenmesi gereken aylık kira bedelinin net 19.116,48 TL (brüt 23.895,60 TL), 446 numaralı iş yerine ait ödenmesi gereken aylık kira bedelinin net 6.117,27 TL (brüt 7.646,59 TL) olarak tespitine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.IV. İSTİNAFBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili; davalı ile müvekkili arasındaki kira ilişkisinin 2005 yılında başladığını ve kesintisiz 15 yılı aşkın süredir devam etmekte olduğunu, 2018 yılında yapılan sözleşmenin ise miktar güncellemesi niteliğinde olmadığını, mevcut kira ilişkisinin yazılı hale getirilmesi amacıyla imzalandığını, taşınmazda son 15 yıldır kimin kiracı olduğunun resen araştırılması gerektiğini, kooperatif tarafından sunulan yazının da bu hususu doğruladığını, gerçek kiracılık süresi tespit edilmeden verilen kararın hatalı olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir.01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Kanunun 344. maddesinde; “Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır. Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılmamışsa, kira bedeli, bir önceki kira yılının üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla hâkim tarafından, kiralananın durumu göz önüne alınarak hakkaniyete göre belirlenir. Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hâkim tarafından üretici fiyat endeksindeki artış oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Her beş yıldan sonraki kira yılında bu biçimde belirlenen kira bedeli, önceki fıkralarda yer alan ilkelere göre değiştirilebilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.Aynı Kanunun dava açma süresine ilişkin 345. maddesinde ise; "Kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilir. Ancak, bu dava, yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önceki bir tarihte açıldığı ya da kiraya veren tarafından bu süre içinde kira bedelinin artırılacağına ilişkin olarak kiracıya yazılı bildirimde bulunulmuş olması koşuluyla, izleyen yeni kira dönemi sonuna kadar açıldığı takdirde, mahkemece belirlenecek kira bedeli, bu yeni kira döneminin başlangıcından itibaren kiracıyı bağlar. Sözleşmede yeni kira döneminde kira bedelinin artırılacağına ilişkin bir hüküm varsa, yeni kira döneminin sonuna kadar açılacak davada mahkemece belirlenecek kira bedeli de, bu yeni dönemin başlangıcından itibaren geçerli olur." denilmektedir.Somut olayda; davacı tarafça, dava dilekçesinde; kira ilişkisinin 2005 yılında başladığı, 15 yıldan fazla süredir devam etmekte olduğu, 2010 yılında bitişik binanın duvarı yıkılmak suretiyle iki dükkanın birleştirilerek tek yapı halinde kullanılmaya devam edildiği, sunulan 2018 başlangıç tarihli kira sözleşmelerinin ise miktar itibariyle güncellemeyi ifade etmediği, sadece mevcut kira ilişkisini yazılı hale getirmek amacıyla düzenlendiği iddia edilmiş, yargılama sırasında da davacı kira ilişkisinin 20 04... başlangıç tarihli sözleşmelerine dayandığını gösterir kira sözleşmelerini ibraz etmiştir. Her ne kadar Derece Mahkemelerince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 25. maddesi gerekçe gösterilerek, taraflarca getirilme ilkesi uyarınca hâkimin, tarafların ileri sürmediği vakıaları dikkate alamayacağı, bu durumda davacının dosyaya sunduğu delillerle kira sözleşmesinin 2005 yılında başladığını ispatlayamadığı belirtilerek, 2018 başlangıç tarihli sözleşme dikkate alınmak suretiyle karar verilmiş ise de; davacı kira ilişkisinin başlangıcına ilişkin vakıayı dava dilekçesi ile ileri sürerek, bu vakıayı destekleyen delili yargılama sırasında dosyaya sunmuş olmakla, mahkemenin görevinin, sunulan delilleri tartışmak ve değerlendirmek olması nedeniyle, 6100 sayılı Kanunun 31. maddesi gereğince hâkimin davayı aydınlatma görevi kapsamında, gerekirse dava dilekçesinde beyan edilen "15 yıllık kiracılık" ifadesi ile dilekçeye eklenen "yeni tarihli sözleşme" arasındaki belirsizliğin aydınlatılması, aksi durumun delillerin serbestçe değerlendirilmesi ilkesine aykırılık teşkil edeceği, kaldı ki sunulan 2018 başlangıç tarihli sözleşmelerin bir "yenileme/tecdit" sözleşmesi olduğu kabulünde bir isabetsizlik bulunmamakla birlikte, yenilenen sözleşmede belirlenen kira bedelinin emsal ve rayiçlere uygun olup olmadığının araştırılması, keza yenilenen sözleşme ile belirlenen kira bedelinin emsal ve rayiçlere uygun olmadığının belirlenmesi halinde, yenilenen sözleşmenin imzalanmasından itibaren 5 yıl geçmemiş olsa dahi ilk sözleşmenin başlangıcına göre geçen süreler gözetilerek şartları varsa kira bedelinin hak ve nesafete göre tespiti gerekeceği göz ardı edilmemelidir.Hal böyle olunca İlk Derece Mahkemesince; yenilenen 01.05.2018 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin, yenilendiği tarih itibariyle belirlenen kira bedelinin rayici yansıtıp yansıtmadığının bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak araştırılması, o tarih itibariyle ödenmekte olan kira bedellerinin de bu kapsamda değerlendirilmesi, yenilenen sözleşmede belirlenen kira bedelinin rayice uygun olduğunun tespiti halinde talep edilen dönem kira bedelinin endeks uygulanarak artış yapılması, aksi halde hak ve nesafete göre kira bedelinin belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.VI. KARARAçıklanan sebeple;1.Davacı vekili tarafından temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 373/1 maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA,2.İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanunun 371 maddesi uyarınca davacı yararına BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edene iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,03.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

 
 

Son Yazılar

Hepsini Gör
pexels-ekaterina-bolovtsova-6077099.jpg
İletişim

İletişim

Adres

Atatürk Mahallesi, Spor Sokak, No:8/1, 35750 Ödemiş/İzmir

İletişim

  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn
  • Instagram

Çalışma Saatleri

Hafta İçi

08:30 – 18:00

Cumartesi

Pazar

09:30 – 15:00

Kapalı

© 2026 by KARAGULYILDIRIM. Powered and secured by MOTIVO.

© 2026 by YILDIRIM & KARAGUL HUKUK. Powered and secured by MOTIVO

bottom of page